CLOBAZAM

Als clobazam wordt voorgeschreven aan een vrouw van vruchtbare leeftijd, moet ze gewaarschuwd worden dat ze haar arts moet contacteren om de behandeling stop te zetten als ze zwanger wil worden of vermoedt zwanger te zijn. Verlies van libido wordt soms gemeld (in het bijzonder bij hoge dosering of bij langdurig gebruik, en is omkeerbaar)[SKP Frisium 08 2023].

NVDR: tot nog toe wordt niet gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.

Klinische en toxicologische informatie:

Eerste trimester
Humaan:

Clobazam gaat door de placenta-barrière [Briggs][SKP Frisium 08 2023].

Abrupt onderbreken van een benzodiazepine omwille van zwangerschap is formeel af te raden (risico van onttrekkingsverschijnselen bij de moeder).

Het niet behandelen van ernstige angststoornissen, agitatie of slapeloosheid kan nadelige gevolgen hebben voor moeder en kind. Indien tijdens de zwangerschap toch een hypnoticum of anxiolyticum wordt gegeven, raden onze bronnen producten aan waarmee ruime ervaring is opgedaan, aan een zo laag mogelijke dosis en voor een zo beperkt mogelijke periode. De voorkeur gaat daarbij uit naar een middel met een korte werkingsduur, omdat producten die langer in het lichaam blijven, theoretisch kunnen stapelen bij het ongeboren kind [BCFI 07 2026][SKP Frisium 08 2023].

Clobazam wordt bij epilepsie voornamelijk als adjuvans gebruikt. Er is maar weinig ervaring met gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap: in totaal zijn ruim 150 zwangerschappen beschreven met clobazam mono- of polytherapie blootstelling in het eerste trimester. Enkele studies vonden een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen, maar er zijn ook studies waarbij geen aanwijzingen voor nadelige effecten zijn gevonden. De aantallen binnen de studies waren te laag om een verhoogd risico vast te stellen. Een duidelijke conclusie is nog niet mogelijk [LAREB 07 2026]

Volgens LAREB laten de meeste studies bij de mens geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen zien bij gebruik aan benzodiazepines. Ook twee meta-analyses zien geen verhoogd risico. Eén grote recente studie uit Zuid-Korea laat echter een mogelijk licht verhoogd risico zien op aangeboren afwijkingen in het algemeen (RR 1.09 95%BI 1.05-1.13) en op hartafwijkingen (RR 1.15 95%BI 1.10-1.21). In deze studie is echter onvoldoende gecorrigeerd voor confounding. Er was bijvoorbeeld geen informatie beschikbaar over roken, alcohol- en drugsgebruik [LAREB 07 2026].

In een Taiwanese cohortstudie werden 63 525 zwangerschappen met benzodiazepines vergeleken met 396 823 zwangerschappen zonder benzodiazepines. Het gebruik van benzodiazepines tijdens zwangerschap werd in deze studie geassocieerd met een toegenomen risico voor vroeggeboorte (RR, 1.20; 95%BI, 1.18-1.23). De associatie tussen benzodiazepines tijdens zwangerschap en een kleinere gestalte was zwakker (RR, 1.06; 95%BI, 1.00-1.09) en afhankelijk van de gebruikte analysemethode. Deze associaties waren sterker bij gebruik in de tweede trimester van de zwangerschap.

Bij deze studie kunnen enkele bedenkingen gemaakt worden.

- Het gaat over een Taiwanese bevolking, wat extrapolatie bemoeilijkt.

- Over individuele substanties worden geen uitspraken gedaan.

- De invloed van interfererende factoren kan niet volledig uitgesloten worden (meer bepaald pathologische condities).

- Een invloed van de selectie- en analysemethode is mogelijk.

[Li et al. 2025].

Er is een beperkte hoeveelheid gegevens over het gebruik van clobazam bij zwangere vrouwen. Desalniettemin heeft een grote hoeveelheid gegevens die zijn verzameld vanuit cohortonderzoeken geen bewijs aangetoond van het optreden van grote malformaties na blootstelling aan benzodiazepines tijdens het eerste trimester van de zwangerschap, hoewel in bepaalde case-control onderzoeken melding werd gemaakt van voorvallen van een gespleten lip en verhemelte [SKP Frisium 08 2023].

 

Dierexperimenteel:

Reproductie-onderzoek bij dieren (ratten en muizen) wees niet op teratogene effecten met clobazam. De actuele productinformatie spreekt echter van ontwikkelingstoxiciteit, en een verhoogd optreden van foetale anomalieën na toediening van doses die deze bij de mens benaderen (diersoorten en doses niet vermeld) [Briggs].

Tweede trimester:
Humaan:

Zie tweede en derde trimester.

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Derde trimester :
Humaan:

Toediening van clobazam voor of tijdens de bevalling kan bij de pasgeborene het optreden van ademhalingsdepressie (inclusief ademnood en apnee) veroorzaken, wat kan gepaard gaan met andere afwijkingen zoals tekenen van sedatie, hypothermie, hypotonie en voedingsmoeilijkheden (“floppy infant syndrome”). Bovendien kunnen kinderen waarvan de moeder chronisch benzodiazepines heeft ingenomen tijdens de laatste fase van de zwangerschap, een fysische afhankelijkheid ontwikkelen, met een risico op ontwenningsverschijnselen tijdens de postnatale periode. Aangepaste opvolging van de pasgeborene in de postnatale periode wordt aanbevolen [SKP Frisium 08 2023].

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Perinataal (steeds rekening houden met de gegevens bij de actuele trimester) :
Humaan:

Bij gebruik op het einde van de zwangerschap respiratoire depressie, floppy-infantsyndroom (o.a. hypotonie, hyporeflexie, hypothermie, slecht drinken) en ontwenningsverschijnselen bij de pasgeborene (o.a. prikkelbaarheid, hypertonie, tremoren, onregelmatige ademhaling, braken, diarree, convulsies, hard huilen) [BCFI 07 2026].

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Opvolging :
Humaan:

Kinderen van moeders die tijdens de latere fase van de zwangerschap gedurende een langere periode benzodiazepines gebruikten een fysieke afhankelijkheid ontwikkelen, en kunnen zij risico lopen op het ontwikkelen van ontwenningsverschijnselen tijdens de postnatale periode. Aanbevolen wordt om de pasgeborene op gepaste wijze te monitoren tijdens de postnatale periode [SKP Frisium 08 2023].

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Risico-categorie (Hale) :

L3

Farmacokinetiek:legende
% Eiwitbinding (moeder): 90
Distributievolume: 0.87-1.8 l/kg
Halfwaardetijd (moeder): 17-31 uren
Piekconcentratie in het serum (moeder): na 1 - 2 uren
Overgang in de moedermelk: zwak
Melk/serum ratio: 0.13 – 0.36
Geschatte max. inname (zuigeling): onbekend

Klinische en toxicologische informatie
Humaan:

Clobazam wordt uitgescheiden in de moedermelk [SKP Frisium 08 2023].

Inname (tot 30 mg/dag) tijdens het geven van borstvoeding gaf meetbare concentraties van clobazam en N-desmethylclobazam in de moedermelk. Kortdurende therapie (dagen eerder dan weken) zal waarschijnlijk niet leiden tot complicaties, indien de zuigeling ouder is dan twee maanden [LACTMED 07 2026].

NVDR: wanneer borstvoeding wordt gegeven tijdens een therapie met clobazam moet de zuigeling geobserveerd worden voor sedatie, gebrek aan eetlust en geringe gewichtstoename.

Na plots stoppen met clobazam kunnen dervingsverschijnselen waaronder irritabiliteit, wenen en slaapstoornissen optreden bij de zuigeling [Hale].

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Humaan:

Verlies van libido wordt soms gemeld (in het bijzonder bij hoge dosering of bij langdurig gebruik, en is omkeerbaar) [SKP Frisium 08 2023]

NVDR: tot nog toe wordt niet gerapporteerd over beïnvloeding van vruchtbaarheid.

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Humaan:

Geen specifieke informatie beschikbaar over de overgang via het sperma.

Dierexperimenteel:

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Geen specifieke informatie beschikbaar.

Geen specifieke informatie beschikbaar.